Οδικός χάρτης χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και διοικητικές υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Πατρών

[Διαχειριστής ιστοτόπου]

#516

Σας ενημερώνουμε ότι από σήμερα 21.04.2026 τίθεται σε διαβούλευση ο «Οδικός χάρτης χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και διοικητικές υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Πατρών» τον οποίο σχεδίασε η Ομάδα Εργασίας για την εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στις εκπαιδευτικές, ερευνητικές και διοικητικές λειτουργίες του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η διαβούλευση θα διαρκέσει ως την Τρίτη 05.05.2026.

Οδικός Χάρτης Χρήσης ΤΝ Παν. Πατρών_ΔΔ 2026-4-21

[Χρηστίδης Χρήστος]

#526

Παραθέτω τις εξής παρατηρήσεις:
– Είναι σημαντικό να τονιστεί στην αρχή του κειμένου ότι: « η ονομασία Τεχνητή Νοημοσύνη είναι προϊόν μάρκετινγκ, καθόσον πρόκειται για αλγορίθμους μηχανικής μάθησης που υλοποιούνται σε νευρωνικά δίκτυα τα οποία είναι εξαιρετικά ενεργοβόρα, ενώ δεν υπέχει κανένα στοιχείο νοήμονος όντος στην φυσική πραγματικότητα.
– Διαφωνώ με την εκτεταμένη περιγραφή με μακροσκελές κείμενο που αναφέρεται στην χρήση και την έκθεση σε διάφορα μοντέλα των LLMs. Αντί αυτού προτείνω να επισημαίνει σύντομα και συνεκτικά την προσοχή στο γεγονός ότι η χρήση των LLMs ενδέχεται να επηρεάζει αρνητικά τις γνωστικές ικανότητες των φοιτητών (και γενικά όλων των χρηστών) σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες όπως αυτές συνοψίζονται στον σύνδεσμο, https://www.bbc.com/future/article/20260417-ai-chatbots-could-be-making-you-stupider . Συγκεκριμένα, φαίνεται ότι:
α) η υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επηρεάσει τη γλώσσα που χρησιμοποιούμε αλλά και την ικανότητα εκτέλεσης βασικών νοητικών λειτουργιών. Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως «νοητική εκφόρτωση» (cognitive offloading), δηλαδή η ανάθεση νοητικών διαδικασιών σε εξωτερικά εργαλεία, με πιθανές επιπτώσεις στη μνήμη και τη σκέψη.
β) Αυτές οι πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η υπερβολική χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να έχει αρνητική επίδραση στις γνωστικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένης της κριτικής σκέψης.
γ) Υπάρχει κίνδυνος για «γνωστική παραίτηση», δηλαδή τάση αποδοχής των απαντήσεων της AI χωρίς επαρκή κριτική επεξεργασία ακόμη και εκτός εκπαιδευτικού πλαισίου. Μελέτη σε επαγγελματίες υγείας έδειξε ότι η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για ανίχνευση πολυπόδων στο παχύ έντερο για περιορισμένο διάστημα οδήγησε σε μειωμένη ικανότητα εντοπισμού τους χωρίς τη βοήθεια AI στη συνέχεια.
δ) Οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις της χρήσης LLMs παραμένουν υπό διερεύνηση. Πρώιμες μελέτες προκαλούν ανησυχία ότι η συστηματική ανάθεση νοητικών διεργασιών στην AI μπορεί να μειώσει τη γνωστική προσπάθεια, η οποία είναι απαραίτητη για υγιή εγκεφαλική λειτουργία.
ε) Οι έρευνες στην αλληλοεπίδραση ανθρώπου-μηχανής δείχνουν ότι η υπερβολική χρήση νοητικών «συντομεύσεων» μπορεί να μειώσει τη γνωστική προσπάθεια, η οποία θεωρείται κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.
στ) Η σύγχρονη τάση είναι η χρήση της AI ως εργαλείο κριτικής αξιολόγησης (π.χ. μέσω «αντίπαλου prompt» που αμφισβητεί τις ιδέες του χρήστη) και η ενθάρρυνση της «παραγωγικής τριβής», όπου η τεχνητή νοημοσύνη δεν δίνει απαντήσεις αλλά θέτει ερωτήματα.
– Όσον αφορά την επιστημονική δεοντολογία, πρέπει να είναι υποχρεωτική η επισήμανση του ποσοστού της χρήσης ΑΙ στο κείμενο και στα αποτελέσματα σε κάθε συγγραφικό έργο που παράγεται από το πανεπιστήμιο Πατρών, τα ερευνητικά ινστιτούτα του και τις υπηρεσίες του (επιστημονικές δημοσιεύσεις, ερευνητικές προτάσεις, διπλωματικές, διδακτορικά, συγγράμματα, σημειώσεις, διδακτικό υλικό σε ιστοσελίδες, ιστότοποι, eclass και γενικά σε κάθε είδους κείμενο -έγγραφο που παράγεται). Ιδιαίτερα στην παραγωγή λογισμικού η χρήση AI agents, όπως χρήση του Google Antigravity, πρέπει να επισημαίνεται.
– Στο διδακτικό έργο και γενικά την εκπαιδευτική λειτουργία τα εργαλεία ΑΙ θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όπως προτείνεται στο (στ).
– Προτείνω να διαγραφούν όλοι οι προτεινόμενοι σύνδεσμοι για χρήση εργαλείων ΑΙ καθώς, αφενός, μπορεί να θεωρηθεί ως προωθητική προσπάθεια συγκεκριμένων προϊόντων ΑΙ εκ μέρους του πανεπιστημίου, και αφετέρου η ραγδαία εξέλιξη αυτών των εργαλείων με ΑΙ agents καθιστά την χρήση των προτεινόμενων συνδέσμων δυνητικά άχρηστη στο σύντομο μέλλον.

[Δασκαλάκης Ευάγγελος]

#527

 

Παραθέτω ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό αλλά και εντυπωσιακό άρθρο από το περιοδικό Nature, το οποίο ίσως αξίζει να αναφερθεί:

Chris Stokel-Walker, Nature 652, 559-561 (2026)

doi: https://doi.org/10.1038/d41586-026-01100-y

Το συγκεκριμένο δημοσίευμα αναδεικνύει πώς μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να αναπαράγουν ακόμη και εντελώς ψευδείς επιστημονικές πληροφορίες — όπως μια επινοημένη ασθένεια — παρουσιάζοντάς τες με τρόπο που τις καθιστά ιδιαίτερα πειστικές. Μάλιστα, τέτοιες ψευδείς πληροφορίες εμφανίστηκαν ως βιβλιογραφικές αναφορές σε άρθρο του περιοδικού Cureus (Springer Nature; Cureus 16(11): e74625, doi:10.7759/cureus.74625), το οποίο εν συνεχεία αποσύρθηκε. Η εξέλιξη αυτή εντείνει περαιτέρω την ανάγκη για τον οδικό χάρτη χρήσης της ΤΝ και τον αυστηρότερο έλεγχο και πιο προσεκτική αξιολόγηση της χρήσης ΤΝ.

[Κομνηνός Ανδρέας]

#528

Καλημέρα και χρόνια πολλά,

Συγχαρητήρια στην ομάδα εργασίας για το σημαντικό έργο της. Ο οδηγός φαίνεται λεπτομερώς τεκμηριωμένος και το επιστημονικό κύρος των συντακτών προδιαθέτει πολύ θετικά για την ορθότητα των περιεχόμενων.

Παρακαλώ πολύ όμως, εφόσον το Πανεπιστήμιο επιθυμεί τον ουσιαστικό διάλογο γύρω από ένα τόσο σημαντικό θέμα, να επεκταθεί ο χρόνος διαβούλευσης τουλάχιστον μέχρι την έναρξη της εξεταστικής περιόδου και ιδανικά μέχρι την έναρξη της εξεταστικής Σεπτεμβρίου.

Είναι ήδη δύσκολο για όσους από εμάς έχουμε την απαραίτητη τεχνική και επιστημονική κατάρτιση να επεξεργαστούμε ουσιαστικά ένα κείμενο 90 σελίδων σε 2 εβδομάδες, εντός της περιόδου διδασκαλίας. Για τους υπόλοιπους συνάδελφους/ισσες που θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος λόγω έλλειψης εξοικείωσης, οι 2 εβδομάδες στην ουσία αποστερούν το δικαίωμα ανάγνωσης και διαμόρφωσης τεκμηριωμένης άποψης.

Συνεπώς παρακαλώ πολύ να γίνει σεβαστό το δικαίωμα όλων να έχουν επαρκή χρόνο για να μελετήσουν τον οδηγό και να διατυπώσουν απόψεις, ερωτήματα και σχόλια επί αυτού.

Με εκτίμηση,

 

Α.

 

[Συντάκτης]

Σχόλια